Bạn trì hoãn theo phong cách nào?

Bạn không bắt tay vào làm việc cho đến giờ chót? Đây là intrigue procrastination (tạm dịch: trì hoãn kích thích). Bạn cuống cuồng vì mọi thứ không ngăn nắp, nên đến các buổi họp quan trọng trễ? Đây là lateness procrastination (tạm dịch: trì hoãn trễ nải). Nếu bạn ôm đồm quá nhiều công việc và chỉ có thể hoàn thành một số ít trong đó, nó chính là behavioral procrastination (tạm dịch: trì hoãn hành vi). Còn nếu bạn nghĩ mình sẽ phòng ngừa bệnh tật và xây dựng nếp sống lành mạnh khi già hơn chút nữa, thì nó lại là một ví dụ điển hình của health procrastination (trì hoãn liên quan đến sức khỏe).

Tôi đặt tên cho những cách trì hoãn này dựa trên hoàn cảnh, tình huống của chúng, với những đặc điểm riêng, hoặc những kết quả cuối cùng riêng. Như trì hoãn kích thích được gọi như thế bởi cảm giác nó mang đến chẳng hạn.

Trong trì hoãn kích thích, bạn quyết định dời lại, và chúng thường dẫn đến một thảm họa sau này. Bạn hào hứng bắt đầu khi thời gian eo hẹp. Trong quá trình chạy đua với thời gian, bạn như được nạp đầy năng lượng. Rồi bạn cảm thấy khuây khỏa, hoặc phấn khởi, nếu có thể hoàn thành đúng thời hạn, hoặc nếu bạn có thể cứu bản thân thoát khỏi những rắc rối.

Đây là cách giải quyết. Bạn có tự nhủ rằng mình sẽ quay lại làm chuyện này sau không? Hãy thôi ngay và nghĩ về những ảnh hưởng lâu dài. Hãy tự hỏi xem “Có lợi ích gì khi cố gắng vào phút chót?”, rồi tự hỏi xem những ích lợi bạn có được nếu bắt đầu sớm hơn và hoàn tất chúng sớm hơn. Hãy thúc ép bản thân mình phải làm ngay, nếu bạn cho rằng lợi ích của việc hoàn thành sớm đáng giá hơn trì hoãn.

Trì hoãn hành vi nghĩa là không thể kết thúc những gì bạn đã bắt đầu. Bạn chẳng nhận được lợi ích gì cả. Có thể ví von nó như việc bạn chuẩn bị tham gia một cuộc chạy đua và bỏ cuộc giữa chừng. Cũng có thể ví von nó như việc bạn trả tiền đến phòng tập thể thao, rồi không đến tập nữa sau một vài tuần. Nghiên cứu cho thấy thà bạn đừng bắt đầu những điều bạn chẳng thể kết thúc. Vấn đề là làm sao biết liệu mình có thể kết thúc chúng không trước khi bắt đầu?

Thứ nhất, hãy loại bỏ điểm trì hoãn. Bạn có mất hứng thú không? Hay bạn đang chờ một khẳng định chắc chắn rằng kết quả cuối cùng sẽ hoàn hảo? Hãy dừng lại ở chỗ điểm trì hoãn xuất hiện, và tìm hiểu nguyên nhân. Sử dụng kết quả tìm tòi này để lập kế hoạch vượt qua rào cản, khó khăn, và nghiêm túc thực hiện nó. Thứ hai, hãy tưởng tượng lợi ích khi mọi thứ hoàn tất, và cố gắng hơn nữa. Thứ ba, trước khi bắt đầu một dự án cá nhân, như có thêm một thú vui tiêu khiển khác, hãy xem xem nó có đáng để bạn dành thời gian và công sức hay không.

Bạn lần lữa thay đổi nếp sinh hoạt để khỏe mạnh hơn, được gọi là trì hoãn liên quan đến vấn đề sức khỏe. Bạn không đến kiểm tra sức khỏe hoặc răng miệng định kì. Bạn không nghe theo những lời khuyên bổ ích. Bạn có các triệu chứng của bệnh tiểu đường, nhưng vẫn say sưa ăn đồ ngọt. Bạn có nguy cơ mắc phải bệnh tăng nhãn áp, một chứng bệnh có thể dẫn đến mù lòa bởi thần kinh thị giác bị ảnh hưởng. Bạn có thể phòng ngừa với những thuốc nhỏ mắt được kê đơn, nhưng bạn vờ như mình là siêu nhân. Bạn tránh không dùng thuốc nhỏ mắt bất tiện bởi tin rằng nó là quá thận trọng, quá xa vời. Bạn tự nói với mình rằng mình sẽ chẳng bao giờ mù lòa cả.

Một chuyện lạ đời là 70 phần trăm con người ta, sau ba năm phẫu thuật, sẽ quay trở lại cuộc sống cũ, không uống thuốc, đối mặt với nguy cơ phải bước vào cuộc giải phẫu thứ hai.

Cách chống lại trì hoãn liên quan đến vấn đề sức khỏe, chủ yếu, dựa trên nhận thức. Hãy biết rằng sẽ có nhiều rào cản ngăn chúng ta sống khỏe mạnh, và tự nhắc bản thân mình vượt qua các cám dỗ ấy. Hãy chọn cách sống có kỉ luật, dù bạn có thích nó hay không. Nếu bạn đến mức bị reactive inhibition (tạm dịch: ức chế) (reluctance to keep performing tasks already performed) (tạm dịch: miễn cưỡng tiếp tục làm gì đó đã hoàn tất), thì hãy nhận diện đây là tác nhân kích thích chúng ta quay trở lại thói quen cũ. Dẹp nó sang một bên! Dán ở đâu đó bạn dễ nhìn thấy: Phòng bệnh hơn chữa bệnh.

Bạn thường xuyên đến trễ, cuống quít chạy ra sân bay, hoặc luôn cảm thấy gấp rút cho dù đi bất kì đâu? Chào mừng bạn đến với thế giới của trì hoãn trễ nải.

Không phải bạn không muốn đến đúng giờ, mà là bạn bị áp lực trước những tình huống xảy ra ở phút chót. Bạn tắm rửa, quét bụi, kiểm tra email vào thời gian đáng lẽ phải ra khỏi nhà. Bạn quên mất mình để chìa khóa hoặc giấy tờ ở đâu. Cách bạn sống không ngăn nắp là một trong những lý do khiến bạn trễ nải. Cuối cùng, việc cần phải đi đúng giờ lạc đâu đó giữa những thứ không cần thiết và vô bổ.

Vậy bạn cần đặt đồng hồ hai tiếng trước khi bạn cần ra khỏi nhà để đến đúng giờ. Và đặt một đồng hồ một tiếng trước giờ chuẩn bị đi. Ghi ra danh sách những thứ cần làm, và nhanh chóng làm cho xong từ khi đồng hồ thứ nhất reng. Ý thức thực hiện chúng khiến chúng sẽ ít hấp dẫn hơn. Vào lúc đồng hồ thứ hai reng, tìm giấy tờ bạn cần, và bước ra khỏi nhà đúng lúc để đến nơi đúng lúc.

Thì Là

– Được dịch từ “What’s Your Procrastination Style?“, do Dr. Bill Knaus viết